ก่อนฟ้องคดีแพ่งหลายคดี โดยเฉพาะคดียืมเงิน คดีผิดสัญญา และคดีเรียกค่าเสียหาย ทนายความมักแนะนำให้ "ส่งหนังสือบอกกล่าวทวงถาม" ให้ลูกหนี้หรือคู่สัญญาก่อนเสมอ หลายคนสงสัยว่า ส่งไปแล้วเขาก็ไม่ตอบ จะคุ้มไหม?
หนังสือบอกกล่าวทวงถามคืออะไร?
คือเอกสารที่ผู้มีสิทธิ์แจ้งให้อีกฝ่ายทราบว่า ถึงกำหนดชำระหนี้หรือต้องปฏิบัติตามสัญญาแล้ว พร้อมกำหนดเวลาให้ปฏิบัติ หากไม่ปฏิบัติจะดำเนินคดีตามกฎหมาย เป็นการ "พิสูจน์" ให้ศาลเห็นว่าเราได้พยายามแก้ไขปัญหาก่อนฟ้องจริง ๆ
ทำไมต้องส่ง? ประโยชน์ทางกฎหมาย
- เป็นหลักฐานสำคัญในชั้นศาล — แสดงให้ศาลเห็นว่าลูกหนี้ผิดนัดจริง และเราได้ทวงถามแล้ว
- เริ่มนับดอกเบี้ยผิดนัด — ลูกหนี้ต้องรับผิดดอกเบี้ยผิดนัดตั้งแต่วันที่บอกกล่าว (กรณีสัญญาไม่ได้กำหนดไว้)
- เป็นเงื่อนไขของกฎหมายบางกรณี — เช่น คดีผู้ค้ำประกัน ต้องบอกกล่าวทวงถามผู้ค้ำประกันก่อนตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มิฉะนั้นสิทธิเรียกร้องต่อผู้ค้ำประกันอาจระงับไป
- ทำให้อีกฝ่ายจริงจัง — ลูกหนี้หลายรายยอมชำระหนี้ทันทีที่เห็นหนังสือบอกกล่าว หลีกเลี่ยงการฟ้องคดีที่เสียเวลาหลายปี
หนังสือบอกกล่าวทวงถามต้องมีอะไรบ้าง?
- วันเดือนปีที่ส่ง
- ชื่อ ที่อยู่ของผู้ส่งและผู้รับ
- รายละเอียดหนี้หรือภาระผูกพัน เช่น จำนวนเงิน วันที่ยืม สัญญาอ้างอิง
- ข้อความให้ชำระหนี้หรือปฏิบัติตามภายในกำหนดเวลา (เช่น ภายใน 7 หรือ 15 วัน)
- ผลที่จะเกิดขึ้นหากไม่ปฏิบัติตาม เช่น จะฟ้องคดี
- ลายมือชื่อผู้ส่ง
ส่งอย่างไรให้มีผลทางกฎหมาย?
วิธีที่นิยมและพิสูจน์ได้แน่นอนที่สุดคือ ส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ (EMS หรือไปรษณีย์ตอบรับ) และเก็บหลักฐานใบนำจ่าย + ใบตอบรับไว้ วิธีนี้ศาลยอมรับเป็นหลักฐานการส่งหนังสือได้ดี
คดีไหนบ้างที่ต้องบอกกล่าวก่อน?
| กรณี | ผลทางกฎหมายหากไม่ส่ง |
|---|---|
| คดีผู้ค้ำประกัน | สิทธิเรียกร้องต่อผู้ค้ำประกันอาจระงับ ต้องบอกกล่าวภายในกำหนดตาม ป.พ.พ. |
| คดีเลิกสัญญา (ผิดสัญญา) | หากสัญญากำหนดต้องบอกกล่าวก่อนบอกเลิก ไม่ส่งอาจเลิกสัญญาไม่ได้ |
| คดีเรียกหนี้เงิน | เสียโอกาสหลักฐานการผิดนัดและดอกเบี้ยผิดนัดบางส่วน |
| คดีค่าเสียหายจากละเมิด | ไม่มีข้อกำหนดบังคับ แต่ช่วยให้อีกฝ่ายมีโอกาสชดใช้ ลดค่าเสียหายในคดี |
อายุความสำคัญมาก!
อย่าลืมว่าหนี้ทุกประเภทมี อายุความ เช่น หนี้เงินกู้สามัญอายุความ 10 ปี หนี้ค่าเช่า 5 ปี หนี้ตามคำพิพากษา 10 ปี หากปล่อยให้อายุความหมดสิทธิฟ้องร้องจะเสียสิทธิเด็ดขาด ควรปรึกษาทนายความเพื่อตรวจสอบอายุความของคดีคุณก่อนฟ้องเสมอ
