ถูกเลิกจ้างไม่เป็นธรรม ฟ้องศาลแรงงานได้หรือไม่? สิทธิพนักงานที่ควรรู้

เมื่อถูกเลิกจ้างอย่างกะทันหัน พนักงานส่วนใหญ่ไม่รู้ว่าตนมีสิทธิอะไรบ้าง และสำคัญที่สุดคือ ต้องฟ้องภายใน 30 วัน นับแต่วันที่ทราบเหตุ มิฉะนั้นจะหมดสิทธิ์ฟ้องคดีแรงงานทันที

เลิกจ้างแบบไหนถือว่า "ไม่เป็นธรรม"?

• เลิกจ้างโดยไม่มีเหตุผลอันสมควรตามกฎหมาย (เช่น เอาคนอื่นมาแทนแบบไม่มีเหตุผลทางการจัดการ)
• เลิกจ้างเพราะเลือกปฏิบัติ เช่น เชื้อชาติ ศาสนา เพศ อายุ หรือความพิการ
• เลิกจ้างเพื่อกลั่นแกล้งหรือตอบโต้พนักงานที่เรียกร้องสิทธิ
• เลิกจ้างโดยอ้างว่าทำผิดวินัย แต่ไม่ได้สอบสวนตามขั้นตอนของกฎหมาย

หากศาลพิพากษาว่าการเลิกจ้างไม่เป็นธรรม ศาลมีอำนาจสั่งให้ รับลูกจ้างกลับเข้าทำงาน หรือสั่งให้นายจ้าง จ่ายค่าเสียหาย ตามที่ศาลเห็นสมควร (ซึ่งอาจสูงถึงค่าจ้างสูงสุด 6 เดือนสุดท้าย หรือมากกว่า)

ค่าชดเชยที่พนักงานมีสิทธิได้รับ

ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 พนักงานที่ทำงานครบตามระยะเวลามีสิทธิได้รับค่าชดเชยเมื่อถูกเลิกจ้าง

การแจ้งเลิกจ้างล่วงหน้า

นายจ้างที่เลิกจ้างโดยไม่มีความผิดของลูกจ้าง ต้อง บอกกล่าวล่วงหน้า อย่างน้อย 1 งวดการจ่ายค่าจ้าง (เช่น 1 เดือน) หรือจ่ายสินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าเท่ากับค่าจ้างในงวดนั้น มิฉะนั้นลูกจ้างมีสิทธิเรียกร้องได้

สิทธิประกันสังคมหลังถูกเลิกจ้าง

• รับสิทธิ์ ว่างงาน — 50% ของค่าจ้าง (ไม่เกิน 180 วัน/ปี) หากถูกเลิกจ้างโดยไม่สมัครใจ
• เมื่อออกจากงานแล้วสามารถ สมัครเป็นผู้ประกันตนมาตรา 39 ต่อได้ภายใน 6 เดือน เพื่อรักษาสิทธิ์รักษาพยาบาลและเงินชราภาพ
• ตรวจสอบสิทธิ์และยื่นเรื่องได้ที่สำนักงานประกันสังคมในพื้นที่

กำหนดเวลาสำคัญที่ห้ามพลาด

1. ฟ้องคดีแรงงานภายใน 30 วัน นับแต่วันที่ทราบเหตุเลิกจ้าง (สำหรับกรณีเลิกจ้างไม่เป็นธรรม)
2. เรียกร้องค่าจ้างค้างจ่ายภายใน 2 ปี นับแต่สิทธิ์เกิดขึ้น
3. ยื่นเรื่องสิทธิ์ว่างงานกับประกันสังคมภายใน 30 วัน นับแต่วันที่ออกจากงาน